Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc TPHCM và Công viên Văn hóa Gò Vấp: Những dự án dang dở

Nhiều năm qua, các dự án công viên văn hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh, được kỳ vọng sẽ trở thành những điểm nhấn văn hóa và giải trí quan trọng, đang đối mặt với thực trạng đáng báo động về tiến độ và hiệu quả đầu tư. Điển hình là Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc TPHCM và Công viên Văn hóa Gò Vấp, hai đại công trình với quy mô hàng trăm hecta, nhưng sau hơn hai thập kỷ hình thành, vẫn còn dang dở, gây nên cảnh hoang vắng và lãng phí nguồn lực.

Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc TPHCM: Hơn 20 năm vẫn chưa thành hình

Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc TPHCM, tọa lạc tại phường Long Bình, TP Thủ Đức, với diện tích hơn 400ha, được xây dựng trên ngọn đồi cao nhất của thành phố. Dự án khởi động từ năm 1992, với kỳ vọng trở thành một trong những công trình làm thay đổi bộ mặt đô thị. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm, công viên vẫn chưa hoàn thiện theo quy hoạch ban đầu.

Hiện tại, công viên chỉ mới hoàn thành Đền tưởng niệm các vua Hùng (khánh thành năm 2009) và đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh (khởi công năm 2015). Các hạng mục phụ trợ như cổng, đường, ao hồ, đèn chiếu sáng đã được xây dựng, nhưng nhiều hạng mục quan trọng khác vẫn chỉ nằm trên giấy. Nhiều tuyến đường bên trong công viên chằng chịt, có đoạn chỉ trải nhựa một đoạn ngắn, phần còn lại là đá lởm chởm, đất đá hoặc cát.

Tình trạng vắng vẻ bao trùm công viên. Dù là ban ngày, công viên vẫn vắng bóng người qua lại. Ngay bên cạnh khu tưởng niệm các vua Hùng là một nghĩa trang vẫn chưa được di dời. Bãi đỗ xe rộng lớn, được thiết kế để phục vụ du khách, hiện không có bóng người hay xe nào qua lại, chỉ có một số tài xế xe khách tận dụng làm nơi nghỉ trưa.

Công viên Văn hóa Gò Vấp: 23 năm xây dựng vẫn đắp chiếu

Tương tự, dự án Công viên Văn hóa Gò Vấp, nằm tại phường 6, quận Gò Vấp, cũng là một minh chứng cho sự trì trệ trong triển khai các dự án công cộng. Được thai nghén từ giữa thập niên 1990 và chính thức triển khai từ đầu năm 2002 với quy mô hơn 37 héc-ta, dự án này được kỳ vọng trở thành một trong những trung tâm giải trí lớn nhất TPHCM.

Theo thiết kế ban đầu, Công viên Văn hóa Gò Vấp sẽ bao gồm nhiều khu chức năng hiện đại: khu văn hóa nghệ thuật (nhà hát 7.000 chỗ ngồi, sân khấu ngoài trời, khu nhạc nước); khu văn hóa giáo dục (thư viện, siêu thị sách, rạp chiếu phim, sân thể thao); khu sinh vật cảnh; khu nghỉ dưỡng (khách sạn); quảng trường và khu dịch vụ. Dự án còn dự kiến tạo thêm mảng xanh sinh thái với khu cây xanh 11,9 héc-ta, góp phần chống ô nhiễm môi trường.

Tuy nhiên, sau 23 năm triển khai, dự án đã được chuyển giao cho nhiều đơn vị quản lý, đầu tư, khiến quá trình xây dựng bị "đứt mạch", trì trệ. Nhiều hạng mục quan trọng đã bị "đắp chiếu", gây lãng phí lớn về quỹ đất. Mặc dù giai đoạn 1 của dự án đã được UBND TPHCM phê duyệt với vốn đầu tư ban đầu gần 99 tỷ đồng, nhưng đến nay, công viên vẫn chưa thể đi vào hoạt động.

Tình trạng các dự án công viên văn hóa dang dở tại TPHCM không chỉ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư mà còn bỏ lỡ cơ hội tạo dựng không gian sinh hoạt văn hóa, giải trí lành mạnh cho người dân. Việc quy hoạch và triển khai các dự án này cần được xem xét lại một cách nghiêm túc, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả lâu dài.

Giải pháp nào cho các dự án công viên văn hóa?

Để giải quyết tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt:

• Rà soát và đánh giá lại quy hoạch: Xem xét tính phù hợp của quy hoạch so với thực tế phát triển đô thị và nhu cầu của người dân hiện nay. Loại bỏ các hạng mục không khả thi hoặc không còn phù hợp.
• Thu hút đầu tư hiệu quả: Tìm kiếm các nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm và cam kết thực sự với dự án. Cơ chế thu hút đầu tư cần minh bạch, tạo động lực cho các doanh nghiệp tham gia.
• Giải quyết vướng mắc pháp lý và đất đai: Tháo gỡ các khó khăn về giải phóng mặt bằng, di dời tái định cư, cũng như các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền sử dụng đất và cấp phép xây dựng.
• Tăng cường giám sát và kiểm tra: Cơ quan nhà nước cần có cơ chế giám sát chặt chẽ tiến độ thi công, chất lượng công trình và việc sử dụng vốn đầu tư. Xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ, sai phạm.
• Truyền thông và tạo sự đồng thuận: Nâng cao vai trò truyền thông để thông tin về dự án, tạo sự đồng thuận của cộng đồng và huy động sự tham gia của người dân vào quá trình phát triển.

Việc hồi sinh các dự án công viên văn hóa dang dở không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao đời sống tinh thần, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cho thành phố. Hãy cùng theo dõi và hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn cho những không gian văn hóa cộng đồng này.